Yatırım yapmak isteyenlere tavsiyeler

Franchise Ne Demek? Franchising Nedir? Nasıl Yapılır?

Franchise ne demek? Franchising nedir? Franchise sistemi nasıl yapılır? Kazanç modelleri nasıl ve neye göre belirlenir? Karlılık oranı nasıldır?

Franchising sistemi, marka odaklı bir sistemdir. Günümüzde alışveriş yapan tüketicilerin yüzde 90’ı sadece bilindik markalardan alışveriş yapmaktadırlar, bu nedenle sıfırdan bir marka yaratıp kurulan işletmelerin yüzde 95’i ilk sene içerisinde batar. Bu ABD’de yapılmış önemli bir araştırmanın sonucudur. Sıfırdan bir marka yaratmak çoğu zaman kafanızda planlanmamış giderlere ve ekstra maliyetlere neden olur. Hali hazırda bir markanın franchise bayisi olmak sizi güvende hissettirir ve para kazanacağınızdan emin olursunuz.

Franchise Ne Demek?

Franchise, imtiyaz veren anlamında kullanılan İngilizce kökenli bir kelimedir. Bir firma, büyümek için öz kaynaklarını kullanmak zorunda değildir ve büyüme için öz kaynak kullanımı pek tercih edilen bir yöntem olmayıp verimli bir büyüme sağlamaz. Böylelikle firmalar franchising yani bayilik vererek şube sayılarını artırıp karlılık odaklı çalışırlar. Standart bir franchise sisteminde, büyümek isteyen şube internet ortamında veya diğer reklam araçlarını kullanarak franchise verdiğini duyurur. Yatırım yapmak isteyen işletmeler, ilgili firmanın franchise bayisi olmak için başvuruda bulunur, talep değerlendirilir ve uygunluk durumunda işe başlanır. En genel tabirle franchise ne demek diye araştıranlar için bu şekilde anlatabiliriz.

İlk Franchise Sistemi Ne Zaman Başladı?

İlk franchise sistemi, 1600’lü yıllarda İngiltere’de başladı fakat bu ilkel bir modeldi. Modern franchise sistemi ilk kez ABD’de Singer Dikiş Makineleri adlı firmanın bayilik vermesi ile başladı. Firma satışlarını artırmak ve sadece üretime odaklanmak için eyaletteki pek çok dikiş makinesi tedarikçisi ve satıcısına ürün tedarik etmeye başladı ve satış aşamasına sadece bayileri baktı. Sistemin sonucunda Singer firması satışlarını önemli ölçüde artırmış ve yüksek kazanç elde etmişti. İlk modern ve başarılı franchise girişiminin ardından ABD’de yer alan pek çok üretici de bu modeli tercih etmeye başladı.

Franchise Sistemi Nasıl İşler? 

Franchising

Franchise sisteminin işleyişi oldukça basittir. Bir girişimci, X firmasından franchise almak için başvuru yapar. Şartlar uygunsa değerlendirilir ve franchise süreci başlar.

  • İlk olarak, sermaye yeterliliği kontrol edilir, franchise sisteminde genelde sıfırdan işletme açmanıza oranla daha çok sermaye talep edilir.
  • İlk kez franchise alacak olan bireyler, sermaye ödeneğini ana merkez firmaya yapar ve firma lokasyon bulma aşamasına geçer.
  • Ana firma işletmenin açılacağı uygun bir lokasyon bulduğunda işletmeyi kiralar veya satın alır.
  • Ardından işletmenin dekorasyonu yapılır ve üretim veya satış bandı oluşturulur.
  • İşletme satışa hazır hale getirilir.
  • İşletme sahibi işletmenin başına geçer ve satışa başlar.
  • Ürünler, ana firma tarafından tedarik edilir ya da ana firmanın tedarikçilerinden tedarik edilir.
  • Ürünler, doğrudan işletme içerisinde de üretiliyor olabilir.
  • İşletme açıldıktan sonra, imtiyaz sahibi sizden belli oranda bir komisyon talep ederi.
  • İmtiyaz sahibi, üretimi kendi gerçekleştirirse sizden komisyon almaz.
  • İmtiyaz sahibine her ay yapacağınız ödemeler sonucu, işletme giderleri de çıkarıldığında elinizde kalan para net olarak sizin karınız olacaktır.

Franchise Kar Paylaşımı Nasıl Yapılır?

Franchise sisteminde kar paylaşım modelleri aşağıda verilmiştir.

Aylık Komisyon Modeli

Bu modele göre bayi, her ay yaptığı cirodan bir miktar kesinti yaparak imtiyaz sahibine ödeme yapar ve isim hakkı sahibi bu şekilde para kazanır.

Komisyonsuz Doğrudan Tedarik Modeli

Bu modele göre, işletme sahibi ürünleri doğrudan ana firmadan veya ana firmanın fabrikalarını kullanarak doğrudan tedarik eder.

Aboneli Kazanç Paylaşımı

Bu sisteme göre, işletmenin yaptığı iş, kazandığı para önemli olmaksızın her ay sabit miktarda imtiyaz sahibine ödeme yapılır. İmtiyaz sahibi bu şekilde kazanç elde ederken, işletme sahibi imtiyaza ödenen abonelik payının ve diğer masrafların dışında kalan parayı net kar olarak hesabına atar.

Franchise Başvurusu Nasıl Yapılır?

Starbucks Franchising

Beğendiğiniz bir firmanın çatısı altında bir iş kurmak istiyorsanız, franchise başvurusunda bulunabilirsiniz. Bunun için aşağıdaki adımları takip edin.

  • Öncelikle franchise sahibi ile telefonda görüşün ve randevu alın.
  • İnternetteki her bilgiye güvenmeyin yeteri kadar doğru veya güncel olmayabilirler.
  • İmtiyaz sahibi veya temsilcileri ile bir buluşma ayarlayarak franchise hakkında bilgi alın.
  • Başvuru yapmak istediğinizi ve koşulları sorun.
  • Firma sizden belli bir sermaye talep edecektir, sermayenin nereye harcanacağını sorun.
  • İsim hakkı talep edip etmediklerini sorun.
  • Her şey tamamsa ve imtiyaz sahibi ile anlaşılmışsa, işletmenin türüne göre 1 ay ile 4 ay içerisinde işletmenizi kurabilir ve para kazanmaya başlayabilirsiniz.

Franchise Alırken Dikkat Edilmesi Gerekenler

Bir franchise almak istediğinizde dikkat etmeniz gereken çok koşul vardır.

  • Öncelikle franchise alacağınız sektörün ortalama kar marjını öğrenin. Bunu rastgele aynı sektörlerde ve aynı büyüklükte olan 10-20 işletmeye sorarak öğrenebilirsiniz.
  • Franchise aldıktan sonra sizin elde edeceğiniz brüt ve net kar marjlarına ilişkin analizler yapın.
  • Firmanın bayiliğinin karlı olup olmadığını iyice gözlemleyin.
  • Bayilik alacağınız firmanın bayilerinin yaptığı işi gözlemleyin.
  • İşi bilip bilmediğinizden emin olmak için karar verme sürecinde kendinize en az 1 ay süre tanıyın.
  • Kiralamanız gereken bölge için ödeyeceğiniz kira miktarının makul olup olmadığını değerlendirin.
  • İşletme sürecinde her ihtimale karşı toplam sermayenin yüzde 10-15 kadar elinizde nakit bulundurun. Örneğin 500 bin TL sermaye gereken bir işe elinizde 575 bin TL olduğunda girin.
  • Franchise aldığınız firmanın yıllık büyüme oranlarına bakın.
  • Franchise alan bayilerin kapanma oranına bakın. Eğer açılan her 10 franchise işletmesinden 3’ü veya daha fazlası kapanmışsa bu kötü bir ortalama olabilir.
  • Franchise alacağınız firmanın bağlantılarının güçlü olmasına dikkat edin.
  • Franchise aldığınız şubenin en az 100 şubeye sahip olmasına önem verin.
  • Franchise alırken, imtiyaz sahibinin vereceği desteklere önem verin, örneğin faizsiz kredi veya uzun vadeli ve senetli ürün ödemesi gibi düşünebilirsiniz.

Franchise Alarak Ne Kadar Kar Elde Edilir?

Franchise alarak ne kadar para kazanacağınız aslında tamamen size ve franchise aldığınız işletme tipine bağlı bir durumdur. Örneğin gıda sektöründeki kar marjı ile giyim sektöründeki kar marjı bir değildir ve cirolarda birbirini tutmaz, bu nedenle bu konu hakkında iyi bilgi sahibi olmak gerekir.

  • Franchise başvurusu yaptığınızda sizden talep ettikleri sermaye bedelinin ne kadar olduğunu sorun ve bunun %5’i kadar aylık net kar elde etme ihtimalinizin olup olmadığını öğrenin.
  • 000 TL yatırım yaptığınız bir franchise sisteminde, sadece Türkiye koşullarında geçerli olmak üzere ayda 25 bin TL kazanç sağlama ihtimalinizi öğrenin.
  • İşi bırakmak ve sözleşmeyi fesh etmek istediğinizde geri ödeme alıp alamayacağınızı veya devir işlemi yapıp yapamayacağınızı öğrenin.

Franchise sisteminde bir bayi açtıysanız, yatırdığınız sermayeye oranla aylık kar oranınız en az yüzde 4-5 civarında olmalı. 1 milyon TL yatırdığınız bir işten ayda en az 40-50 bin TL net kar elde etmelisiniz. Eğer franchise sisteminde bu kazançları sağlayamıyorsanız sizin için karlı bir yatırımdan söz etmemiz pek mümkün olmayabilir.

İsim Hakkı Bedeli Nedir?

İsim hakkı bedeli franchise sisteminde sıkça adı geçen bir şeydir. İsim hakkı bedeli, imtiyaz sahibinin aynı ad altında bir şubede satış yapılmasına izin verilmesi için talep ettiği ücrettir. Örneğin X firmasının şubesini aldığınızda sizden 100 bin TL isim hakkı talep ettiğini düşünelim. Bu bedeli ödediğinizde firma sizin için hiçbir şey yapmaz, bu para doğrudan firmaya gider ve işinizi kurmak için ekstra sermaye ayırmak zorunda kalırsınız.

Bazı franchise sahipleri sizden isim hakkı talep etmeyebilirler, bu firmalar genelde hızlı büyümek isteyen bunun için gereken sermaye tutarını en aza indirgeyen firmalardır. Sizlerde isim hakkı talep etmeyen firmaların franchise şubelerini alabilir ve hızlı bir büyüme sağlayabilirsiniz.

Franchise ne demek diye merak edenlere ayrıntılı şekilde açıklayıcı bilgiler verdiğimiz bu yazıdan sonra franchise alabileceğiniz firmaları da incelemek isterseniz Bayilik kategorisindeki yazılarımızı inceleyebilirsiniz.

 


Cevap bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Bu web sitesi deneyiminizi geliştirmek için çerezleri kullanır. Bununla iyi olduğunuzu varsayacağız, ancak isterseniz vazgeçebilirsiniz. Kabul Detaylar